Sprawozdanie z przebiegu debaty  na temat:

„Nauczanie indywidualne w aspektach prawnym i praktycznym”

Debata zorganizowana przez Urząd Miasta Ostrołęki i Poradnię Psychologiczno – Pedagogiczną w Ostrołęce w dniu 29 stycznia 2014 r. w godz. 1000 – 1500 , w dużej auli Zespołu Kolegiów Nauczycielskich w Ostrołęce.

W debacie udział wzięli:

  1. Prezydent Miasta Ostrołęki  – Pan Janusz Kotowski,
  2. Dyrektor Delegatura w Ostrołęce Mazowieckiego Kuratorium Oświaty w Warszawie – Pani Teresa Michalak,
  3. Dyrektor Wydziału Oświaty UM w Ostrołęce – Pan dr Mirosław Rosak,
  4. Zaproszeni eksperci – Pani dr Dorota Mielcarek i Pan Romuald Ponczek,
  5. Lekarze, m.in. Pani Krystyna Psarska–Majkowska (pediatra), oraz Pani Bożena Ćwikła (psychiatra dzieci i młodzieży).
  6. Dyrektor Poradni Psychologiczno Pedagogicznej  w Ostrołęce – Pani Wioletta Nowicka – Masztalerz wraz z pracownikami,
  7. Dyrektorzy przedszkoli, szkół i placówek z terenu miasta Ostrołęki,
  8. Nauczyciele pedagodzy i psycholodzy zatrudnieni w przedszkoli, szkół i placówek w Mieście Ostrołęka,
  9. Rodzice oraz inne osoby zainteresowane problemem nauczania indywidualnego.

[su_spoiler title=”Przeczytaj całe sprawozdanie” icon=”plus-circle”]

Jako pierwszy głos zabrał Prezydent Pan Janusz Kotowski. Mówił jak ważna i trudna jest praca osób zaangażowanych w niesienie pomocy dzieciom i młodzieży, zwłaszcza tej, która wymaga szczególnej troski i opieki. Zdarza się, że pomimo włożonego wysiłku, nie zawsze widoczne są efekty jakich oczekujemy. Podkreślał jednak, że warto poświęcić swój czas i wysiłek na pełnienie tej służby.

Prowadzący debatę Pan dr Mirosław Rosak dodał, że debata to element procesu mający na celu stworzenie standardów organizowania  indywidualnego nauczania w szkołach i placówkach na terenie miasta Ostrołęki. Problem nauczania indywidualnego  dotyczy wielu aspektów. Porusza przede wszystkim sprawę nauczania dzieci chorych i związane z tym wyłączenie dziecka z życia szkolnego, a w przypadku dzieci przewlekle chorych, również społecznego. Dotyka także tok ważnej sfery, jaką są finanse publiczne.

Następnie głos zabrała Pani Wioletta Nowicka – Masztalerz –  Dyrektor Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Ostrołęce. W swoim wystąpieniu z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej omówiła zadania, jakie pełni Poradnia oraz przedstawiła koncepcję placówki na lata 2013 – 2016. Poruszyła również problem indywidualnego nauczania i przedstawiła liczbę wydanych orzeczeń do tej formy nauczania w ciągu ostatnich 5 lat. Zwróciła uwagę na problemy z jakimi spotykają się pracownicy Poradni.

Wystąpienia ekspertów:

Pan Romuald Ponczek (psycholog i pedagog, były pracownik poradni wychowawczo-zawodowych różnych szczebli i Centralnego Ośrodka Metodycznego Poradnictwa Wychowawczo-Zawodowego,  pracownik Ministerstwa Edukacji Narodowej do 2011 r., autor kilku edycji projektów rozporządzeń w sprawie: zasad działania poradni psychologiczno-pedagogicznych, ramowego statutu poradni, zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego i indywidualnego nauczania, honorowy członek Polskiego Towarzystwa Dysleksji)  przedstawił uczestnikom debaty aspekty prawne nauczania indywidualnego. Omówił przepisy prawne określające zasady przyznawania i organizacji  indywidualnego nauczania:

  1. ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572),
  2. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych;
  3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowejz dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1072).
  4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (Dz. U. Nr 175, poz. 1086).

Przypomniał, że nauczanie w takiej formie przyznawane jest dzieciom w wieku przedszkolnym oraz szkolnym ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający lub znacznie utrudniający uczęszczanie do szkoły. Orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania oraz orzeczenia o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego wydają zespoły orzekające, które działają w publicznych poradniach psychologiczno – pedagogicznych oraz publicznych poradniach specjalistycznych. Podkreślił, że niepubliczne poradnie nie mogą wydawać orzeczeń do indywidualnego nauczania. Zespoły działające w publicznych poradniach psychologiczno- pedagogicznych wydają orzeczenia dla uczniów szkół położonych na terenie działania poradni.

W skład zespołu orzekającego wchodzą: dyrektor poradni lub osoba przez niego upoważniona jako przewodniczący, psycholog, pedagog, lekarz oraz inni specjaliści, których obecność jest niezbędna w przypadku diagnozy i podejmowania decyzji odnośnie danego dziecka. Orzeczenia wydaje się na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) ucznia lub ucznia pełnoletniego. Wniosek o wydanie orzeczenia powinien zawierać odpowiednio:

  1. imię i nazwisko dziecka, datę i miejsce jego urodzenia oraz miejsce zamieszkania, a w przypadku ucznia – również  nazwę i adres szkoły oraz oznaczenia klasy, do której uczeń uczęszcza, a także nazwę zawodu – w przypadku ucznia szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe;
  2. imiona i nazwiska rodziców (prawnych opiekunów) oraz miejsce ich zamieszkania;
  3. określenie celu i przyczyny, dla której niezbędne  jest  uzyskanie orzeczenia;
  4. podpis wnioskodawcy.

Do wniosku powinna zostać dołączona wszelka dokumentacja uzasadniającą starania o uzyskanie orzeczenia, w tym zaświadczenie o stanie zdrowia ucznia wydane przez lekarza. W zaświadczeniu tym lekarz określa:

  • przewidywany czas, w którym stan zdrowia pacjenta będzie uniemożliwiał lub utrudniał uczęszczanie do szkoły (nie krótszy jednak niż 30 dni)
  • rozpoznanie choroby lub innej przyczyny uniemożliwiającej lub utrudniającej uczęszczanie do przedszkola lub szkoły,
  • zakres, w jakim pacjent może brać udział w zajęciach, w których realizowana jest podstawa programowa wychowania przedszkolnego, organizowanych z grupą wychowawczą albo indywidualnie w odrębnym pomieszczeniu w przedszkolu lub obowiązkowych zajęciach edukacyjnych organizowanych z oddziałem w szkole lub indywidualnie w odrębnym pomieszczeniu w szkole.

W przypadku ucznia szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie, wnioskodawca dołącza do wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia indywidualnego nauczania zaświadczenie określające możliwość dalszej realizacji praktycznej nauki zawodu, wydane przez lekarza medycyny pracy.

Pan Romuald Ponczek zwrócił uwagę, że czas wskazany przez lekarza daje niewielkie możliwości zespołowi orzekającemu, który nie zawsze zgadza się z czasem określonym w zaświadczeniu lekarskim. W związku z tym opracowywane są zmiany w przepisach, które zwiększą kompetencje członków zespołu. W przypadku skrócenia czasu indywidualnego nauczania (stan zdrowia uległ poprawie) wydaje się nowe orzeczenie, które uchyla wcześniejsze (być może jeszcze ważne, bo było wydane na dłuższy czas).W przypadku uwzględnienia wniosku zespół orzekający wydaje orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, w którym określa czas jego realizacji (zgodnie z informacjami zawartymi w zaświadczeniu o stanie zdrowia ucznia). W przypadku nieuwzględnienia wniosku o wydanie orzeczenia, zespół wydaje orzeczenie odmowne, w którym stwierdza, iż nie zachodzi, odpowiednio, potrzeba indywidualnego przygotowania przedszkolnego lub potrzeba nauczania indywidualnego. W orzeczeniu odmownym należy podać fakty oraz przyczyny z powodu których zespół odmawia wydania orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego. Orzeczenie, zarówno z decyzją pozytywną jak i negatywną, powinno zostać dostarczone wnioskodawcy w terminie 14 dni od daty posiedzenia zespołu orzekającego. Od orzeczenia przysługuje rodzicom (prawnym opiekunom) ucznia lub uczniowi pełnoletniemu prawo do odwołania się, w terminie 14 dni poczynając od daty jego otrzymania, do kuratora oświaty właściwego terytorialnie. Odwołanie następuje za pośrednictwem zespołu, który wydał dane orzeczenie. Zespół może ponownie przeanalizować wniosek, uwzględnić go w całości i wydać nowe orzeczenie lub przesłać odwołanie wraz ze zgromadzoną dokumentacją ucznia do kuratora oświaty w terminie 14 dni, jeżeli w tym czasie nie dokona zmiany orzeczenia), który podejmie odpowiednią decyzję. Decyzja kuratora oświaty jest ostateczna. Obowiązek organizacji nauczania indywidualnego dla ucznia spoczywa na dyrektorze szkoły. Dyrektor, na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) lub ucznia pełnoletniego oraz na podstawie załączonego do wniosku orzeczenia poradni psychologiczno- pedagogicznej lub poradni specjalistycznej, pisemnie informuje rodziców (prawnych opiekunów) o podjęciu decyzji dotyczącej realizacji nauczania i rozpoczyna jego realizację. Dyrektor szkoły (przedszkola), na podstawie orzeczenia, ustala zakres, miejsce i czas prowadzenia zajęć indywidualnego nauczania lub zajęć indywidualnego przygotowania przedszkolnego, a także formy i zakres pomocy psychologiczno – pedagogicznej niezbędnych dla dziecka/ucznia.  Wszystkie działania dyrektora szkoły podejmowane są w porozumieniu z organem prowadzącym.

Nauczanie indywidualne nie może być zbyt obciążające dla ucznia ani pod względem liczby godzin, ani stopnia trudności. To dlatego ustawodawca przewidział minimalną i maksymalną liczbę godzin lekcyjnych nauczania indywidualnego na poszczególnych szczeblach nauki. Dla dzieci realizujących roczne, obowiązkowe przygotowanie przedszkolne jest to od 4 do 6 godzin rozłożonych na co najmniej dwa dni, zaś w klasach  I – III szkół podstawowych  to 6 do 8 godzin tygodniowo realizowanych również  przez co najmniej dwa dni w tygodniu. W klasach IV – VI szkół podstawowych to już 8 do 10 godzin, w klasach gimnazjalnych – 10 do 12 godzin, a w szkołach ponadgimnazjalnych – 12 do 16 godzin realizowanych w  każdym przypadku przez co najmniej trzy dni w tygodniu. Chodzi bowiem o to, aby lekcje w formie indywidualnego nauczania były w miarę równomiernie rozłożone w ciągu tygodnia.

W ramach nauczania indywidualnego nauczyciele są zobowiązani do realizacji przedmiotów ujętych w szkolnym planie nauczania proporcjonalnie do ogólnej liczby godzin tej formy nauczania. Z tych przedmiotów uczeń musi zostać oceniony, a to z kolei stanowi podstawę do klasyfikowania i promowania do kolejnej klasy. Nauczyciel musi kierować się podstawą programową i jednocześnie dostosować program do indywidualnych możliwości ucznia. Dyrektor szkoły, na wniosek nauczyciela realizującego nauczanie indywidualne z danym uczniem, może wyrazić zgodę na odstąpienie od niektórych treści nauczania objętych obowiązkowymi zajęciami edukacyjnymi ze względu na ograniczone możliwości psychofizyczne ucznia lub/i warunki organizacyjne nauczania. Nauczanie indywidualne powinno odbywać się w miejscu pobytu ucznia. Najczęściej jest to dom rodzinny, placówka opiekuńczo – wychowawcza lub specjalny ośrodek szkolno – wychowawczy. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że dla dobra dziecka i jego prawidłowego rozwoju osobowościowego należy, w miarę możliwości dziecka i szkoły, stworzyć warunki do uczestniczenia w życiu placówki i utrzymywania kontaktów z rówieśnikami. Zgodnie z aktualnymi przepisami prawa oświatowego zajęcia indywidualnego przygotowania przedszkolnego, jak również nauczania indywidualnego mogą być organizowane z grupą wychowawczą w przedszkolu lub oddziale w szkole lub indywidualnie w osobnym pomieszczeniu w przedszkolu lub szkole, w zakresie określonym w orzeczeniu w odniesieniu do dziecka, którego stan zdrowia znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola lub szkoły. Zdarzają się przypadki, gdy lekarz zaleca uczniowi uczęszczanie w pełnym zakresie na kilka podstawowych przedmiotów, wskazuje to na niezrozumienie idei indywidualnego nauczania.

Pani dr Dorota Mielcarek, (psycholog, psychoterapeuta z wieloletnim doświadczeniem poradnianym w pracy z uczniami, rodzicami nauczycielami, pełniąca przez wiele lat funkcję przewodniczącej Zespołu Orzekającego w Poradni Psychologiczno– Pedagogicznej nr 20 Warszawa –  Bemowo, doradca metodyczny Warszawskiego Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń,  realizująca od wielu lat szkolenia dla nauczycieli, studentów, warsztaty dla rodziców, systemową terapię rodzin, interwent kryzysowy, autorka wielu programów zajęć dla młodzieży, autorka książki „Mini-max o dysleksji czyli minimum wiedzy o dysleksji, aby maksymalnie pomóc uczniowi dyslektycznemu”, wielu artykułów i opracowań) omówiła następujące tematy:

  1. Rola i zadania zespołów orzekających.
  2. Czemu ma służyć orzeczenie?
  3. Specyfika orzeczeń o potrzebie indywidualnego nauczania.
  4. Uprawnienie zespołów orzekających do zbierania informacji o dziecku, udział wnioskodawcy w posiedzeniu zespołu, głosowanie, protokołowanie, przygotowanie orzeczenia.
  5. Postępowanie zespołu w sytuacji odmowy wydania orzeczenia, wydawanie nowego orzeczenia.
  6. Aspekty etyczne w diagnozowaniu, opiniowaniu i orzekaniu.
  7. Diagnoza psychologiczno-pedagogiczna:
    • diagnoza  – jaka powinna być?,
    • czym jest diagnoza,
    • diagnoza –zawartość,
    • cechy diagnozy, dobrej opinii orzeczenia,
    • strategie diagnozy,
    • źródła pozyskiwania informacji,
    • obserwacja psychologiczna jako ważna metoda diagnostyczna.

8. Sprawdzone rozwiązania systemowe w zakresie orzecznictwa.

9. Rozwiązania systemowe służące optymalizacji współpracy nie tylko w sprawie orzekania.

10. Jak to robić, jak najlepiej? – Relacje w sytuacji orzekania, wydawania orzeczeń, diagnozy, gromadzenie dokumentacji.

11. Nauczanie indywidualne z różnych punktów widzenia.

    • poradni,
    • szkoły,
    • rodziców,
    • ucznia,
    • rówieśników,
    • lekarza,
    • organu prowadzącego, kuratorium, sądu,

12. Działania poradni po wydaniu orzeczenia.

Streszczając wypowiedź Pani dr Doroty Mielcarek należy podkreślić, że zwróciła ona szczególną uwagę słuchaczy m.in. na trafnie postawioną diagnozę dziecka objętego indywidualnym nauczaniem oraz związane z tym zasady etyczne. Zaznaczyła, iż zawsze należy sprawdzić zgodność danych zbieranych od rodziców, szkoły, a nawet dziecka (już gimnazjalisty). Należy zastanowić się nad właściwym doborem narzędzi badawczych (inaczej będziemy badać dziecko ze złamaną nogą, a inaczej dziecko z chorobą nowotworową), pozytywnym nastawieniem dziecka do badania oraz sprawdzeniu, czy rodzic dziecka chorego sam nie potrzebuje pomocy psychologicznej. Mówiła również o ochronie narzędzi badawczych, a mianowicie: rodzic nie może być obecny w trakcie badania psychologiczno – pedagogicznego. Wydane orzeczenie i zawarte w nim zalecenia do pracy z dzieckiem muszą być sformułowane jasno i czytelnie, również dla rodziców i powinny być naprawdę pomocne i przydatne do pracy z dzieckiem chorym. Diagnozując ucznia pod uwagę należy wziąć jego indywidualne potrzeby edukacyjne i rozwojowe, możliwości psychofizyczne oraz funkcjonowanie dziecka. Zawsze należy podkreślić mocne strony i wskazać obszar, nad którym należy pracować z dzieckiem. Celem nadrzędnym diagnozy jest zdobycie wiedzy niezbędnej, aby zaradzić problemom dziecka i nieść pomoc w celu osiągnięcia jak najlepszych efektów. W sytuacji, kiedy odstępujemy od diagnozy, ze względu np. na  stan zdrowia, a opieramy się na informacjach ze szkoły, od rodziców, należy o tym napisać
w diagnozie. Pani psycholog podkreślała, że bardzo cenne dla zespołu orzekającego są informacje o uczniu ze szkoły. W poradni diagnosta widzi dziecko w nieco wyizolowanej sytuacji, natomiast inaczej dziecko może funkcjonować na terenie szkoły i należy wziąć to pod uwagę. Przewodniczący ma prawo, w przypadku braku takich informacji, zwrócić się do szkoły z prośbą o ich dostarczenie. Działania zespołu orzekającego zawsze odbywają się za zgodą rodzica wnioskującego o indywidualne nauczanie. Bardzo ważne jest aby
w posiedzeniach zespołu orzekającego uczestniczyli rodzice, ponieważ tylko wtedy mamy możliwość poznać ich zdanie oraz przedstawić swoje stanowisko w omawianej sprawie. Należy zwrócić również uwagę czy prawidłowo i samodzielnie został wypełniony przez rodziców wniosek o indywidualne nauczanie. Dokument ten, podobnie jak wszystkie inne dokumenty niezbędne do rozpatrzenia sprawy na zespole orzekającym powinny być dostępne na stronie internetowej poradni. Ogólnodostępny i jawny powinien być również regulamin oraz harmonogram posiedzeń zespołu orzekającego. Pani Dorota Mielcarek kilka razy podkreślała, że bardzo ważna jest harmonijna współpraca pracowników poradni z lekarzami, nauczycielami oraz rodzicami. Warto podejmować trud rozmowy z rodzicami, jako wnioskodawcami, gdyż wtedy maleje ryzyko ewentualnych odwołań, oraz lekarzami, ponieważ członek zespołu orzekającego nie ma uprawnień do podważenia decyzji lekarza oraz zawartych w zaświadczeniu lekarskim zaleceń. Przypomniała również o konieczności dotrzymywania przez zespół orzekający terminów. Orzeczenie doręcza się wnioskodawcy w terminie 14 dni od dnia posiedzenia zespołu. Przestrzegała również przed sytuacją, w której uczeń mający  przyznane  nauczanie indywidualne bierze udział w uroczystościach klasowych bądź szkolnych (zgodnie z zaleceniami zawartymi w orzeczeniu) bez porozumienia
z lekarzem prowadzącym dziecko. Jest to sytuacja niedopuszczalna i zagrażająca zdrowiu chorego dziecka.

W części II zabrały głos Pani Krystyna Psarska–Majkowska (lekarz pediatra, członek Zespołu Orzekającego w Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Ostrołęce) oraz Pani Bożena Ćwikła (lekarz psychiatra dzieci i młodzieży).

Pani Krystyna naświetliła krótko poruszany problem oraz podkreśliła, jak bardzo ważnym czynnikiem w podejmowaniu decyzji o wydaniu orzeczenia jest właściwie wydane zaświadczenie lekarskie. Najtrudniejsze i budzące najwięcej wątpliwości decyzje dotyczą dzieci z chorobami przewlekłymi, dzieci z chorobami psychicznymi oraz wieku rozwojowego. W związku z tym wskazała także na potrzebę nawiązania ścisłej współpracy z lekarzem psychiatrą dziecięcym Panią Bożeną Ćwikłą, która bardzo często diagnozuje dzieci na potrzeby zespołu orzekającego.

 Następnie zabrała głos Pani Bożena Ćwikła. Zwróciła ona uwagę na rosnący problem występowania u dzieci zaburzeń emocjonalnych i społecznych. Poruszyła także bardzo ważny jej zdaniem problem dzieci z ilorazem inteligencji niższym niż przeciętny, u których bardzo często występują fobie szkolne. Powodem tych zaburzeń zdaniem Pani psychiatry są trudności z opanowaniem przez ww. uczniów wiadomości i umiejętności szkolnych.  Poinformowała także, że fobia szkolna nie ma odrębnego symbolu medycznego, a należy do grupy zaburzeń fobii społecznej. Stwierdziła także, że większość zaburzeń, które występują w życiu  tych dziecka przyczyniają się do tego, że mają one problem z zaburzeniami adaptacyjnymi. Pani Bożena Ćwikła zwróciła uwagę na następną bardzo problematyczną sprawę dotyczącą dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, a zwłaszcza dzieci z Zespołem Aspergera, których rodzice bardzo często starają się o nauczanie indywidualne. Pani doktor zasugerowała, że w większości z nich to dzieci, które rozpoczynają edukację szkolną w klasach integracyjnych. Według niej dzieci te nie powinny mieć nauczania indywidualnego, gdyż nie jest to korzystne dla ich rozwoju społecznego i emocjonalnego. Problem ten dostrzega także dr Dorota Mielcarek, która powiedziała, że w chwili obecnej bardzo często dzieci chore będące na nauczaniu indywidualnym, oprócz swoich godzin mają dodatkowo zajęcia z klasą , co jest dla nich obciążeniem i nasuwa pytanie „kto w tej sytuacji jest dzieckiem chorym ?”. W przypadku tych zaburzeń powinno się dostosować wymagania i stosować szeroko rozumianą indywidualizację.  Następną grupą dzieci, która bardzo często ma wydawane zaświadczenie o potrzebie nauczania indywidualnego to dzieci z zespołem ADHD. Pani B.Ćwikła podkreśliła jednak, że ona osobiście wydaje tym dzieciom zaświadczenie o potrzebie indywidualnego nauczania tylko  w ostrej fazie choroby, czyli na kilka miesięcy i zaleca w tym czasie intensywną terapię. Zasadność takiego działania potwierdził Pan Romuald Ponczek, który przytoczył słowa prof. Wolańczyka (krajowego konsultanta w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży), „że w przypadku dzieci z tym zespołem indywidualne nauczanie wskazane jest tylko w przypadku intensywnego leczenia”. Pani Ćwikła w tym przypadku prosi o opinię ze szkoły o funkcjonowaniu ucznia i na tym opiera się wydając zaświadczenie lekarskie. Nadmieniła także, iż w obecnej dobie szybkiego rozwoju cywilizacji narastają problemy psychiczne u dzieci. Coraz wcześniej rozpoznaje się u nich pewne jednostki chorobowe, które do niedawna dotyczyły tylko osób dorosłych.

Pan dyrektor Mirosław Rosak zwrócił się następnie do Pani Teresy Michalak –  Dyrektor Delegatury w Ostrołęce KO w Warszawie z pytaniem:  „Co jest podstawą do uznawania odwołań rodziców? Czy są podstawy prawne, które regulują tą kwestię?” Pani Michalak podkreśliła, iż rozpatrywane odwołanie jest postępowaniem administracyjnym, a podstawą jest przestrzeganie terminów. Nie ma powtarzalności zdarzeń, każde dziecko jest inne. Zawsze najpierw sprawdzane są procedury. Z analizy dokumentów musi przebijać rzetelność oraz bardzo dokładne rozpoznanie sytuacji szkolnej i zdrowotnej ucznia. W trybie odwoławczym zawsze bardzo ważne są procedury postępowania, które ograniczone są terminami. W przekonaniu Pani Dyrektor Michalak wątpliwości zawsze działają na korzyść dziecka. Kończąc wypowiedź Pani Dyrektor podkreśliła jeszcze raz, jak bardzo ważne jest przestrzeganie terminów, bo ich niedotrzymanie jest jednym z głównych czynników przemawiającym za uznaniem odwołania.

Następnie prowadzący zachęcił uczestników debaty do zadawania pytań ekspertom. Z sali skierowano pytanie: „Czy wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania muszą podpisać oboje rodzice?” Pan Ponczek odpowiedział, „że może podpisać tylko jeden rodzic w imieniu obojga, ale w sytuacji konfliktowej między nimi drugi rodzic ma prawo później odwołać się do sądu, dlatego warto zadbać o to, aby na wniosku o indywidualne nauczanie były podpisy obojga rodziców”. Potwierdzają to przepisy zawarte w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a mianowicie Art. 98, paragraf 1, w którym mowa, że przedstawicielami dziecka są oboje rodzice.

Następne pytanie: „Czy uczeń pełnoletni może być wnioskodawcą w sprawie wydania orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania oraz kształcenia specjalnego?” Pan Romuald Ponczek odpowiedział, że jeśli uczeń jest pełnoletni i nie ubezwłasnowolniony to ma prawo być wnioskodawcą. Pani Mielcarek dodała, że istnieje tu pewien bałagan prawny. Jedne rozporządzenia mówią, że wnioskodawcą jest pełnoletni uczeń, zaś inne, że rodzice. Pan Ponczek podkreślił jednak, że pełnoletni uczeń ma do tego prawo.

Wicedyrektor Zespołu Szkół nr 5 w Ostrołęce Pan Robert Tyszka zadał pytanie „Czy uczeń objęty indywidualnym nauczaniem może sam odwoływać zajęcia szkolne?” Pani dr Mielcarek odpowiedziała, że obowiązek ten spoczywa na rodzicach. Jeśli zdarza się, że nauczyciel nie jest wpuszczany do domu, należy robić notatki, które później są podstawą do nie promowania ucznia do następnej klasy. Pani Mielcarek dodała również, że w przypadku dzieci uzależnionych od komputera nauczanie indywidualne powinno odbywać się na terenie szkoły.

Następne pytanie:„Czy w przypadku ucznia z zaburzeniami lękowymi, depresyjnymi nauczanie w domu powinno odbywać się w obecności osoby dorosłej (rodzic, prawny opiekun, ktoś dorosły z rodziny)?” Pani dr Mielcarek stwierdziła, że w pomieszczeniu, w którym odbywają się zajęcia nie musi przebywać osoba dorosła. Pani doktor Ćwikła zadała pytanie „Czy zdarza się, że dziecko chore jest pozostawione samo w domu?” Na odpowiedź twierdzącą była oburzona i dodała, że zwróci na to uwagę w rozmowie ze swoimi klientami..

Następne pytanie, skierowane przez Panią Annę Koronkę, dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego dotyczyło uczennicy w ciąży i możliwości indywidualnego nauczania?” W odpowiedzi dr Dorota Mielcarek podkreśliła, „że ciąża nie jest chorobą i nie ma podstaw do indywidualnego nauczania. Natomiast w przypadku ciąży zagrożonej, wskazane jest objęcie uczennicy taką formą nauczania”.

Pan dyrektor Rosak zapytał, „czy uczennicy po porodzie można dać trzy miesiące nauczania indywidualnego?” Dr Mielcarek odpowiedziała, że „tak ,ale można też zasugerować indywidualny tok nauczania. Ważne jest aby młoda matka czuła się bezpiecznie i mogła realizować zarówno obowiązek szkolny, jak i rodzicielski (opieka nad dzieckiem, w tym również możliwość karmienia naturalnego).

Z sali padło kolejne pytanie, a mianowicie, „Czy dziecko, które ma przyznane  indywidualnym nauczaniu jest przynależne do konkretnej klasy?”. Dr Mielcarek odpowiedziała, „że każdy uczeń objęty indywidualnym nauczaniem jest uczniem konkretnej klasy”.

Następne pytanie dotyczyło kwestii „Czy dziecko będące w klasie integracyjnej, mające orzeczenie o potrzebie  kształcenia specjalnego może mieć przyznane indywidualne nauczanie?” Pani Dorota Mielcarek odpowiedział, „że tak, ale tylko wtedy, kiedy jego stan zdrowia utrudnia lub uniemożliwia uczęszczanie do szkoły, np. złamie nogę, ale nie z tego samego powodu, dla którego objęty jest kształceniem specjalnym, czyli z powodu niepełnosprawności”.

Kolejne pytanie dotyczyło sytuacji, w której u matki ubiegającej się o indywidualne nauczanie dla swojego dziecka podejrzewa się Zespół Munchhansena? Pani Dorota Mielcarek powiedziała, że konieczna jest wtedy pogłębiona rozmowa z matką, natomiast lekarz Bożena Ćwikła dodała, że ona w takich przypadkach proponuje matce hospitalizację oraz podjęcie terapii.

Pytanie zadała Pani A. Przygoda – Majewska dyrektor ZSZ nr 4 w sprawie ucznia objętego kształceniem zawodowym, a który wnioskuje o indywidualne nauczanie „czy potrzebne jest kolejne zaświadczenie od lekarza medycyny pracy o przydatności do wykonywania wybranego zawodu?”.

 Pan R. Ponczek odpowiedział, że na potrzeby zespołu orzekającego do indywidualnego nauczania konieczne jest kolejne zaświadczenie od lekarza medycyny pracy o braku przeciwwskazań do wykonywania zawodu (pomimo przedkładanego wcześniej zaświadczenia lekarskiego na potrzeby rekrutacji).

Podsumowując debatę Pan dr. Mirosław Rosak podkreślił, że będzie zachęcał członków Zespołu Orzekającego działającego w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ostrołęce do współpracy z lekarzami  i nauczycielami oraz podobnie jak w Poradni w Warszawie na Bemowie stanie się to „dobrą praktyką’ w naszym mieście. Ma nadzieję również, że debata przybliżyła problem indywidualnego nauczania oraz zachęci do refleksji i rozważnego podejmowania decyzji, zarówno przez szkoły, jak i zespół orzekający, a także do nawiązania współpracy instytucji oświatowych i lekarskich na rzecz chorego ucznia. Podkreślił, że już odbywają się spotkania interwencyjne, na których członkowie zespołu orzekającego wspólnie z przedstawicielami szkoły oraz rodzicami wnioskującymi o indywidualne nauczanie omawiają konkretny problem i podejmują decyzję w sprawie indywidualnego nauczania.

Pan Dyrektor Mirosław Rosak wyraził także potrzebę współpracy z zaproszonymi ekspertami w celu opracowania procedur do indywidualnego nauczania w naszym mieście.

[/su_spoiler]